Việc áp dụng bỏ thuế khoán, các hộ kinh doanh phải nộp thuế kê khai hằng tháng – quý theo doanh thu thực tế. Cần có các ghi chép sổ sách kế toán, lập hóa đơn và đầu tư máy kết nối với cơ quan thuế.
Thuế kê khai hằng tháng thay thế thuế khoán trước đây
Kể từ ngày 1/6, khoảng 37.000 hộ kinh doanh thuộc các ngành nghề. Như dịch vụ ăn uống, khách sạn, bán lẻ, vận tải khách, làm đẹp, giải trí… sẽ bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử được kết nối với hệ thống của cơ quan thuế qua thiết bị máy tính tiền. Thay vì nộp thuế theo phương pháp khoán, ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), cho biết mức thuế sẽ không thay đổi. Mà thay vào đó các doanh nghiệp phải thực hiện kê khai doanh thu thực tế và nộp thuế dựa trên số liệu này.
Thuế kê khai hằng tháng thay thế thuế khoán trước đây
Việc chuyển đổi này đòi hỏi các hộ kinh doanh phải áp dụng các quy trình kế toán. Như ghi sổ sách về doanh thu, chi phí, quỹ tiền mặt, tiền gửi ngân hàng. Cũng như lưu trữ hóa đơn, chứng từ, phiếu thu chi phát sinh trong kỳ.
Bên cạnh đó, việc khai báo doanh thu sẽ diễn ra định kỳ hàng tháng hoặc hàng quý. Thay vì thực hiện một lần mỗi năm như trước đây theo phương pháp khoán.
Các loại thuế phí hộ kinh doanh cần phải nộp
Các hộ kinh doanh theo quy định vẫn phải nộp 3 loại thuế. Gồm có thuế môn bài, thuế thu nhập cá nhân và giá trị gia tăng (VAT).
Thuế môn bài
Trong lĩnh vực thuế, thuế môn bài đóng vai trò là khoản phí bắt buộc phải thanh toán hàng năm để duy trì hoạt động. Khoản phí này không dựa trên lợi nhuận thu được. Mà được xác định dựa trên vốn đăng ký hoặc quy mô doanh thu của tổ chức. Nhằm đảm bảo nguồn ngân sách phục vụ công tác quản lý và phát triển kinh tế.
Thuế VAT và thu nhập cá nhân
Ngoài ra, hộ kinh doanh bắt buộc phải kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng (VAT) cùng với thuế thu nhập cá nhân. Nếu tổng doanh thu trong một năm vượt quá 100 triệu đồng. Việc tính thuế dựa trên tổng doanh thu lĩnh vực kinh doanh.
Các khoản thu nhập phải chịu thuế Thu Nhập Cá Nhân mới nhất
Ví dụ, đối với người bán buôn hoặc bán lẻ hàng hóa, mức thuế phải nộp sẽ là doanh thu nhân với tỷ lệ. Gồm 1% VAT cộng thêm 0,5% thuế thu nhập cá nhân. Trong khi đó, các hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống sẽ phải chịu mức thuế chung là 4,5%. Đã bao gồm thuế VAT và thuế thu nhập cá nhân.
Trước 1/6, một quán ăn được cơ quan thuế ước tính doanh thu theo phương pháp khoán. Đạt mức 1 tỷ đồng trong một năm. Với cách tính này, họ phải nộp thuế khoảng 45 triệu đồng hàng năm. Trung bình khoảng 3,75 triệu mỗi tháng, đã gồm cả VAT và thuế thu nhập cá nhân.
Từ ngày 1/6 trở đi, doanh thu của quán sẽ được xác nhận dựa trên số liệu thực tế qua hệ thống xuất hóa đơn điện tử và kê khai thuế theo chu kỳ hàng tháng hoặc hàng quý. Ví dụ, nếu tháng nào quán bán ra khoảng 200 triệu đồng, thì số thuế phải nộp sẽ là 200 triệu nhân với 4,5%, tương đương 9 triệu đồng. Trong khi đó, nếu doanh thu mỗi tháng chỉ khoảng 80 triệu đồng, thì số thuế phải nộp sẽ giảm còn khoảng 3,6 triệu đồng. Các khoản thuế này chưa bao gồm thuế môn bài.
Tác động của việc thay thế thuế kê khai hằng tháng
Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê (Bộ Tài chính) cập nhật đến cuối năm 2024, toàn quốc có khoảng 3,6 triệu hộ kinh doanh. Đóng góp gần 26 nghìn tỷ đồng vào ngân sách quốc gia. Trong đó, gần hai triệu hộ thực hiện hình thức thuế khoán. Trung bình mỗi tháng nộp khoảng 700 nghìn đồng. Theo kế hoạch đã đề ra, Việt Nam sẽ chính thức loại bỏ phương thức thuế khoán đối với các hộ kinh doanh trước năm 2026. Nhằm thực hiện nghị quyết 68 về cải cách hệ thống thuế.
Ông Mai Sơn – Phó cục trường Cục thuế
Trong những năm gần đây, thuế khoán đã được xem như một giải pháp linh hoạt. Nhằm hỗ trợ các hộ kinh doanh phù hợp với nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, theo ý kiến của lãnh đạo Cục Thuế, hình thức này còn tồn tại một số hạn chế. Khi nền kinh tế phát triển nhanh, hiện đại hóa trong công tác quản lý thuế càng trở nên cấp thiết để đáp ứng các mục tiêu phát triển.
Ông Sơn cho biết, việc loại bỏ hình thức thuế khoán đánh dấu một bước tiến trong quản lý thuế đối với các hộ kinh doanh. Thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến cách tính thuế. Mà còn thúc đẩy sự chuyển biến trong tư duy quản lýngười nộp thuế.
Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh đã quen với phương pháp nộp thuế theo hình thức khoán. Nên chưa chú trọng đến việc ghi chép sổ sách, minh bạch doanh thu. Khi phương thức này bị bỏ đi, họ bắt buộc phải áp dụng chế độ kê khai thuế. Lập sổ sách chứng từ,… phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Hỗ trợ từ phía nhà nước
Để giúp các doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, đề xuất chính phủ phát triển 1 ứng dụng miễn phí. Ứng dụng này sẽ hỗ trợ các hộ kinh doanh tự quản lý các khoản thu, chi. Và nộp thuế dễ dàng hơn. Từ đó giảm bớt gánh nặng công tác kiểm tra hơn 5 triệu hộ kinh doanh.
Người dân cần sử dụng ứng dụng hóa đơn điện tử để kê khai thuế
Ngoài ra, ông cũng nhấn mạnh việc tổ chức các chương trình đào tạo miễn phí về quản lý doanh nghiệp. Đồng thời, ngành thuế cần xem xét. Góp ý và sửa đổi các ngưỡng doanh thu hàng năm. Để xác định diện không chịu thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Nhằm giữ cho các hộ kinh doanh có doanh thu dưới mức này tiếp tục được miễn thuế. Điều chỉnh này nhằm phù hợp với mức tăng của các khoản giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân. Giúp giảm nhẹ gánh nặng thuế cho các hộ nhỏ, siêu nhỏ.
